Open brief aan Vlaamse regering naar aanleiding van tariefverhoging registratierechten
Aan minister-president Diependaele en de voltallige Vlaamse regering,
Met deze open brief richten we ons tot u betreffende de geplande tariefverhoging in de registratierechten, zoals nu overal gelekt in de pers. Concreet zou het verlaagd tarief voor aankoop van de enige gezinswoning stijgen van 2 naar 3%. Ofwel: een extra factuur van €1.950 voor wie in Vlaanderen een appartement of een rijhuis koopt aan de mediaanprijs. Bij de mediaan vrijstaande woning stijgt dat bedrag tot €3.310. Een stevige extra slok op de borrel dus voor vastgoedkopers. Dat wringt, wetend dat het tarief van 2% de compensatie was voor de afschaffing van de woonbonus. Meer, het moest ook de afschaffing van het 1%-tarief voor afbraak/heropbouw en ingrijpende energetische renovatie verteerbaar maken. We lezen nergens in de berichtgeving dat het de bedoeling zou zijn om dit 1%-tarief terug in te voeren. Wat concreet tot gevolg heeft dat uw regering deze panden niet 1 maar 2% duurder heeft gemaakt. Bovendien was het net uw regering die bij haar aantreden de tariefverlaging van 3% naar 2% doorvoerde. Amper twee jaar later komt u daar met rasse schreden op terug. Dat is geen standvastig maar eerder een jojobeleid. Het creëert onzekerheid op de markt. Dat kunnen we missen als kiespijn.
Indien u doorzet met de tariefverhoging, zal het de 5de keer zijn sinds 2018 dat er wijzigingen worden doorgevoerd aan het stelsel van registratierechten. Iedere keer moet de markt zich daar in ijltempo op aanpassen. Dit terwijl het vaak enige tijd duurt na de aankondiging alvorens er zekerheid is over alle details. We vrezen dat dat scenario zich nu zal herhalen.
Kopers en verkopers worden in onzekerheid gestort. Sommigen zullen hun aankoop willen vervroegen, anderen mogelijks verlaten. Het vereist kunst- en vliegwerk van vastgoedmakelaars en notarissen. Telkens moeten we met lede ogen het einde van september afwachten om in te schatten hoe de rest van het jaar er uit zal zien. De markt heeft net nood aan stabiliteit en rechtszekerheid.
Vergis u niet: bij de afschaffing van de woonbonus was er het geluk dat dit in de meest ideale marktomstandigheden kon gebeuren. De rente was historisch laag en via een lichte verlenging van de looptijden kon één en ander vlot geabsorbeerd worden. De rente is ondertussen meer dan verdubbeld. De toekomst kleurt bovendien niet rooskleurig. We verwachten dat de rente nog verder zal toenemen, gelet op de hogere inflatie door de nieuwe energiecrisis ten gevolge van de Iranoorlog. De FED en de ECB geven in ieder geval die marsrichting aan.
Een tariefverhoging zal dan ook stevig wegen op het budget van vastgoedkopers. Het zal eigendomsverwerving minder betaalbaar en moeilijker haalbaar maken. Zoveel is zeker.
Redenen te over dus waarom dit geen verstandige maatregel is, ook in budgettair uitdagende tijden. We hopen dan ook dat uw ploeg alsnog de juiste beslissing neemt.
Als u toch doorzet met de tariefverhoging dringen we aan op een aantal essentiële randvoorwaarden:
- Geef de garantie dat dit de laatste wijziging zal zijn aan de registratierechten voor deze legislatuur. De markt heeft nood aan zekerheid en stabiliteit. Het kan niet de bedoeling zijn dat elke september de registratierechten opnieuw in het vuur liggen. De impact is te groot om er al te vaak aan te morrelen. 5 wijzigingen op 8 jaar is echt van het goede teveel.
- Geef zo snel mogelijk alle details over de voorgestelde wijziging. Wanneer zal die van kracht worden? 1 januari 2027? Wat is de impact op lopende verkoopprocessen? Welke datum is doorslaggevend: van de akte of van de onderhandse verkoopovereenkomst/compromis? In lijn met eerdere hervormingen moet dat o.i. deze laatste zijn. Iedereen die voor de datum van inwerkingtreding (01/01/2027?) een compromis tekent, zou nog moeten kunnen kopen aan 2%.
- Wijzigt enkel het gunsttarief voor de enige gezinswoning of liggen er nog andere wijzigingen in het verschiet? Hoe zit het bijvoorbeeld met panden die worden aangekocht voor sloop/heropbouw, die tot 2024 aan 1% konden worden gekocht? Wijzigt er iets aan de rechtenvermindering? Of aan de voorwaarden voor het gunsttarief? Snelle duidelijkheid over de gehele draagwijdte van de hervorming is cruciaal. Kan er elders meer eerlijkheid gecreëerd worden, bijvoorbeeld voor calamiteitenpanden?
- Wanneer zou één en ander in decreetteksten worden gegoten en aan het Parlement worden voorgelegd? We vrezen voor een herhaling van het scenario waarbij de goedkeuring door het Parlement slechts een week voor kerstmis volgt.
Als u doorzet met de tariefverhoging, is het essentieel dat vastgoedmakelaars en notarissen snel alle nodige informatie krijgen. Want finaal zullen zij kopers en verkopers adviseren en hun vragen beantwoorden.
