Vlaanderen heeft 600.000 extra woningen nodig in plaats van 450.000

Meer woningen nodig dan er huishoudens bijkomen

Volgens het Federaal Planbureau komen er de komende 25 jaar ongeveer 450.000 huishoudens bij in Vlaanderen. Om hen te huisvesten, zijn minstens evenveel bijkomende woningen nodig. Maar volgens Embuild houdt die berekening onvoldoende rekening met de vraag naar woningen waar niemand gedomicilieerd is.

Vandaag telt Vlaanderen 3.406.401 woningen tegenover 2.975.196 huishoudens. Dat zijn ongeveer 15% meer woningen dan huishoudens. Toch blijft de druk op de woningmarkt groot, vooral op de huurmarkt. De gemiddelde maandelijkse huurprijs overschreed deze zomer de grens van 1.000 euro en voor sommige huurwoningen melden zich meer dan honderd kandidaat-huurders.

Dat er meer woningen dan huishoudens zijn, heeft verschillende verklaringen. Zo is een zekere leegstand onvermijdelijk én noodzakelijk, bijvoorbeeld bij een verhuis, verkoop of renovatie. Daarnaast hebben studenten een kot nodig terwijl ze bij hun ouders gedomicilieerd blijven. Ook mensen die tijdelijk in Vlaanderen werken en eigenaars van tweede verblijven zorgen voor een bijkomende woonvraag.

Embuild verwacht dat het aantal woningen tegenover het aantal huishoudens tegen 2050 zal oplopen tot 17% extra. Naast de 450.000 woningen voor de bijkomende huishoudens rekent de bouwfederatie daarom op nog eens 150.000 woningen om aan de overige woonbehoeften te voldoen. Dat brengt de totale woonopgave op ongeveer 600.000 bijkomende woningen.

"De vraag naar woningen zonder domicilie verdwijnt niet door ze niet in te plannen", benadrukt Caroline Deiteren van Embuild Vlaanderen. Volgens de bouwfederatie bestaat anders het risico dat bijvoorbeeld studenten, tijdelijke werknemers en kopers van tweede verblijven zich richten op woningen die oorspronkelijk voor andere doelgroepen bedoeld waren.

Ook sloop en heropbouw vragen extra capaciteit

Naast die bijkomende woningen moet Vlaanderen volgens Embuild rekening houden met verouderde woningen die niet meer zinvol gerenoveerd kunnen worden.

Op basis van cijfers uit 2017 raamt de bouwfederatie dat er over een periode van 25 jaar ook ruim 122.000 woningen gesloopt en heropgebouwd moeten worden. Die vervangingsbouw is niet opgenomen in de berekening van de 600.000 extra woningen, maar moet wel vergund, gefinancierd en gerealiseerd worden. Ook daarmee moet het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen volgens Embuild rekening houden.

Snellere vergunningen en meer verdichting

Om de woonopgave te realiseren, schuift Embuild drie prioriteiten naar voren. 

Ten eerste pleit de bouwfederatie ervoor om lokale besturen verantwoordelijk te maken voor concrete woningdoelstellingen. Daarbij vraagt ze minder versnippering van lokale regels en bouwvoorschriften, meer verdichting en een beter gebruik van de bestaande bebouwde omgeving.

Daarnaast wil Embuild de vergunningsprocedures versnellen, zodat nieuwe woonprojecten sneller gerealiseerd kunnen worden.

Tot slot vraagt de bouwfederatie een hervorming van de fiscaliteit. Volgens Embuild bestaat tot 40% van de kostprijs van nieuwbouw uit btw, registratierechten op de grond en fiscale en sociale lasten op arbeid. De organisatie pleit daarom voor een verlaging van de btw en een meer gelijke fiscale behandeling van nieuwbouw en renovatie.

Bron: Embuild Vlaanderen